|| Người Hà Nội thanh lịch Thứ 7, 20/07/2013 0:50 GMT+7

Thăng Long - Hà Nội trong cội nguồn văn hiến Việt Nam

Dòng chảy văn hiến Việt Nam được người Việt cổ khơi nguồn. Hàng nghìn năm trước, các bộ lạc Phùng Nguyên đã biết dùng đồng thau chế tác công cụ sản xuất, vũ khí, xây dựng nền văn minh Sông Hồng, tạo cơ sở vật chất và tinh thần cho quốc gia đầu tiên của người Việt.

 

quangninh24h thang-long-ha-noi-trong-coi-nguon-van-hien-viet-nam-news
Hà Nội xưa được phục chế bằng công nghệ 3D.  (Ảnh 3D.com)

Sinh nghiệp bên đôi bờ sông Hồng phù sa trù phú nhưng giặc giã, thiên tai là những mối nguy cơ thường trực, dân tộc Việt Nam đã đoàn kết, hun đúc nên truyền thống chống ngoại xâm. Thục Phán An Dương Vương theo triền sông Hồng chuyển dần về phía đông, xây thành Cổ Loa kiên cố, nằm trong cương vực hào khí “Rồng bay” mà sau khi lên ngôi, Lý Công Uẩn chọn làm đất Kinh kì của người Đại Việt.

Từ ngày dời đô về Thăng Long (thế kỉ 11), Lý Công Uẩn cho xây bốn cửa thành để chống giặc ngoại xâm. “Tứ trấn” đi vào tâm thức dân gian trở nên huyền thoại hơn bởi có các thần linh phù hộ và có vòng trong vòng ngoài. “Tứ trấn” bảo vệ kinh kì từ xa có Trấn Đoài - Sơn Tây, Trấn Bắc - Kinh Bắc, Trấn Đông - Hải Dương, Trấn Nam - Sơn Nam Hạ, Nam Định. Bốn phương của đất Thăng Long có bốn vị thần trấn giữ: Đền Quán Thánh thờ Huyền Thiên Trấn Vũ phía bắc, thần Bạch Mã phía đông, thần Cao Sơn phía nam, thần Linh Lang đền Voi Phục - Thủ Lệ phía Tây. Bốn hướng yên ổn, nhà vua cho xây điện Càn Nguyên ở giữa núi Nùng làm chỗ thiết triều.

Lý Công Uẩn lớn lên từ cửa Phật nên khi lên ngôi, ngài cho xây dựng ở Thăng Long nhiều chùa chiền. Cũng là người lo lắng nhiều nhất đến phòng thủ kinh đô và đất nước, nên nhà vua cho lập trường Giảng Võ trên một cánh đồng rộng để ngày đêm rèn luyện trận mạc, binh đao. Không xa Giảng Võ là trại ngựa Kim Mã, kho quân lương đạn dược đặt ở Ngọc Khánh. Trại voi chiến ở Cống Vị (Voi Phục). Đào tạo hiền tài thì có Văn Miếu Quốc Tử Giám...

Thăng Long, nơi hội tụ, chắt lọc kết tinh những tinh hoa, trí tuệ, văn hiến, tài sắc từ mọi miền đất nước với những phường nghề truyền thống như: giấy, tơ lụa, đúc đồng, kim hoàn, chạm khảm... Với 36 phố phường cổ kính nổi tiếng, Thăng Long là nơi của ngon vật lạ khắp bốn phương dồn về, từ vật phẩm tiến vua đến các vật phẩm bình dân. Ẩm thực Hà thành cô đọng ở cái tinh chế biến, hương vị độc đáo chẳng phải dễ phai mờ. Người ta khen “dáng Hà Nội”, “nước da Hà Nội”, “giọng Hà Nội”... Phong cách sống của người Hà Nội có trước, có sau, lấy chữ tín nghĩa làm trọng, khiêm tốn mà tự tin, bình dị mà kiêu sa, kín đáo mà đằm thắm, hào hoa mà sâu sắc, thân tình mà lịch thiệp...
Lịch sử cảnh quan, con người Thăng Long - Hà Nội là một biểu tượng rất Việt Nam, là sự thăng hoa của một nền văn hiến lâu đời của dân tộc. Cốt cách văn hóa Thăng Long - Hà Nội là mẫu hình để người thủ đô cùng với cả nước nâng lên một tầng cao mới, hòa nhập với thế giới trước thềm thiên niên kỉ mới.

Bình luận