|| Làng nghề - Phố nghề Thứ 7, 20/07/2013 2:20 GMT+7

Làng sơn mài Hạ Thái

Một số người cho rằng làng sơn mài Hạ Thái xuất hiện cách đây cũng đã lâu. Theo các nhà nghiên cứu thì nghề sơn ở làng đã có từ thế kỷ 16.

Trước đây, người làng Hạ Thái chỉ tập trung vào sản xuất hàng sơn son thếp vàng, chủ yếu dùng loại sơn ta, cách pha theo kinh nghiệm cổ truyền. Cây sơn ta mọc chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Khi lấy nhựa sơn cũng giống như lấy mủ cao su. Nhựa tự nhiên được sơ chế và nhuộm mầu nếu khi cần. Nước sơn mài đầu tiên có màu đen (gọi là sơn then) hoặc màu nâu cánh gián. Nó tạo lên một lớp bảo vệ rất tốt vừa mềm, dẻo và rất bền khi tiếp xúc với môi trường axits, kiềm lại vừa tránh bị bay mầu hay ruỗng mọt.

Kỹ thuật sơn mài đòi hỏi phải tiến hành bôi từng lớp rất mỏng một cách từ từ và rất cẩn thận. Trước hết phải chuẩn bị kỹ càng bề mặt của đồ cần sơn, đảm bảo sau khi mài sẽ không còn chỗ nào bị gồ ghề và những chốn lún, nứt đều được chám kín bằng ma-tít trước khi mài. Tiếp theo là một loạt các công đoạn bôi sơn, để cho khô và rồi mài. Chu trình này phải được thực hiện lặp đi lặp lại nhiều lần khoảng chục lần trước khi hoàn thiện cho ra sản phẩm đẹp. Có những sản phẩm sơn mài đòi hỏi chất lượng cao thì phải thực hiện tới vài ba mươi lần. Quá trình này đỏi hỏi mất nhiều thời gian và thời gian chờ sấy khô cũng tương đối lâu. Một điều đặc biệt của sơn mài là nó khô nhanh hơn khi gặp thời tiết nóng và nhất là thời tiết ẩm. Theo cổ truyền thì mùa xuân là mùa hoạt động sôi nổi nhất của những người thợ làm nghề sơn mài. Người ta có thể sấy khô các sản phẩm sơn mài bằng cách buộc kín trong hộp có cuốn vải ẩm.

Các sản phẩm tạo mầu khác nhau của sơn mài thường có nguồn gốc từ thảo dược hoặc khoáng chất được pha trực tiếp vào sơn trước khi sử dụng như: thần sa – một trong cách để tạo ra màu đỏ son, chất sunfua axít arsenic vàng và chàm. Người ta cũng tạo màu bằng vỏ trứng hoặc xà cừ, thếp những lá vàng, lá bạc và tô màu bằng bút lông ngòi mảnh lên sản phẩm.

Nếu ban đầu sơn mài là sản phẩm ưa chuộng của các vương triều hoặc dành đồ thờ cúng thì ngày nay theo thời gian chúng được sử dụng rộng rãi trong các vật dụng hàng ngày của người dân.

hanoivanhien lang-son-mai-ha-thai-news

Bình luận

Tin mới hơn: